تبلیغات
وبلاگ دانشجویان رشته مهندسی علوم دامی-طیور دانشگاه ملایر 89 - هما؛ پرندهای افسانهای یا واقعی؟
 
درباره وبلاگ


سلامی گرم به همه عزیزانی كه در حال مشاهده و خواندن مطالب این وبلاگ می باشند... .
ما اوایل سال 89 وبلاگی را طراحی كردیم برای گروه علوم دامی - طیور دانشگاه ملایر! كه شرح وظایف آن از این قرار است:
1- جهت اطلاع رسانی بچه های گروه علوم دامی دانشگاه ملایر
2- جمع آوری اطلاعات مورد نیاز شما در مورد رشته علوم دامی
3- قدمی کوچک در راستای افزایش بنیه علمی شما
در صورتی كه از مطالب این وبلاگ استفاده می كنید، حتما نام نویسنده مطلب و منبع آن را ذكر كنید
در ضمن ...
در صورت هرگونه انتقاد یا پیشنهاد یا نظر در مورد نویسنده یا بهبود اوضاع وبلاگ به آدرس ایمیل simorghmu89@yahoo. اطلاع دهید
ممنون از همكاریتون

مدیر وبلاگ : فرید فتحی
پیوندهای روزانه
نظرسنجی
به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







به نظر شما کدام رشته کارشناسی ارشد مرتبط به علوم دامی بهتر است؟







جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
صفحه علوم دامی - طیور در فیس بوک  به ما بپیوندید تماس با ما تبلیغات پیامکی
وبلاگ دانشجویان رشته مهندسی علوم دامی-طیور دانشگاه ملایر 89
رسدی مژده که ایام غم نخواهد ماند - چنان نماند و چنین نیز هم نخواهد ماند"حافظ"




حدود 45 سال پیش آقای «ادوارد زهرابیان» نقش هما را به عنوان آرم هواپیمایی ملی ایران طراحی كرد، اما سابقه نام هما بازمیگردد به نوشته های گریشمن!

با این وجود، حقیقتا چند درصد از ایرانیها میدانند که هما؛ پرندهای که نقش آن بارها و بارها در سرستونهای تخت جمشید به کار رفته و نام آن بارها و بارها در اشعار بزرگان ادب پارسی تکرار شده، چه نوع موجودی است؟! موجودی که از دیرباز در باورهای مردم این سرزمین نشانه خوشبختی و سعادت انسانهای پاک نهاد آریایی بوده. این پرنده نه تنها در ایران باستان بلکه در اساطیر مصر و یونان نیز صاحب کرامت است.
در ادبیات داستانی کهن این مرز و بوم آمده است که هرگاه پادشاهی درمیگذشته و وارثی برای جانشینی نداشته است، مردم را در میدانی جمع میکردند و همایی را رها میساختند. هما بر روی سر یا شانه هر کس که مینشست آن شخص پادشاه آن سرزمین میشد.
اکثریت قریب به اتفاق ایرانیان، هما را پرندهای افسانهای، همتراز یا شبیه به ققنوس میدانند؛ پرندهای که تنها در داستانها و اساطیر باستانی وجود داشته است. با این وجود زرتشتیان ایران که امروزه تعدادشان بسیار کم شده و با مشکلات بسیار زیادی برای ادامه زندگی در معدود روستاهای مناطق کویری ایران مواجهاند به خوبی با این پرنده آشنایی دارند. آنها تا همین چند ده سال پیش بر این باور بودند که هرگاه هما به سراغ جسد فردی که بر روی بلندی قرار داده شده است بیاید، آن فرد در عالم جاودان سعادتمند خواهد شد. از این رو بود که ایرانیان زرتشتی هما را مرغ سعادت میدانستند و اینچنین است که حافظ بزرگ میگوید:

"همای اوج سعادت به دام ما افتد اگر تو را نظری بر مقام ما افتد"

اینها همه به اساطیر و داستانها و باورهای زیبای ایرانی باز میگردد، اما هما بر اساس آنچه که در واقعیت وجود دارد یک نوع لاشخور است با نام علمی "Gypaetus Barbatus". لاشخوری که تنها استخوان میخورد و یکی از بزرگترین جثهها را در بین 516 گونه پرنده کنونی ایران دارد. هما در حال حاظر جزو پرندگان حمایت شده ایران است و در لیست قرمز IUCN در رده پرندگان آسیب پذیر قرار دارد.

پیشتر در زبان انگلیسی هما را با اسامی چون"Bearded Vulture" , "Lamb Vulture" "Lammergeier", "Lammergeyer و یا "Lammergeir" میشناختند. به جز یک نام در بقیه این اسامی از واژه "Lamb" (بره) یا از ترکیب آن با پسوند استفاده شده است. اما در حال حاضر تقریبا تنها نام با مسمای "Bearded Vulture" در کتابهای پرنده شناسی و یا دایرة المعارفهای جانورشناسی مورد استفاده قرار میگیرد. در واقع اروپاییان نخستین بر این باور بودند که این پرنده به برهها و نوزاد انسان آسیب میرساند و از این رو با مسموم کردن لاشه حیوانات و یا شکار، تعداد این لاشخور را در کوهستانهای قاره سبز به حداقل ممکن رساندند. اگرچه اروپاییان امروزه تدابیر بسیاری را برای حفظ و ازدیاد نسل این پرنده با شکوه اندیشیدهاند، اما وضعیت زیستی این پرنده هنوز هم در اروپا مورد رضایت نیست. در واقع هما در حال حاضر از مشکل کمبود تنوع ژنتیکی در میان تعداد اندک باقیمانده از جمعیت خود رنج میبرد.
هما بیشتر زمان روز را در حال بالبازروی در ارتفاعات بالای 3000 متر مناطق کوهستانی میگذراند؛ آشیانه خود را بر روی سکو یا شکاف صخرههای دور افتاده ساخته و در هنگام جوجه آوری به شدت از قلمرو وسیع 400 کیلومتر مربعی خود، در برابر جفتهای همنوع حفاظت میکند. همای ماده معمولا یک تخم و به ندرت دو تخم درون آشیانه میگذارد و هر دو جنس نر و ماده در امر تغذیه جوجه همکاری دارند. در آشیانههایی که دو جوجه مورد تغذیه پدر و مادر قرار میگیرند معمولا جوجه کوچکتر توسط جوجه بزرگتر از بین رفته و جوجه باقیمانده پس از گذشت 107 تا 117 روز شروع به تجربه اولین پروازهای خود بر فراز آشیانه میکند.
از نظر ریخت شناسی هما شباهت چندانی به دیگر لاشخورها ندارد. پرنده بالغ دارای بالهایی کم عرض، دراز ونسبتا نوک تیز است که طول بالهای باز، گهگاه به 3 متر نیز میرسد. دم بلند و لوزی شکل است؛ سطح پشتی بالها و دم به رنگ سیاه براق، سطح شکمی نارنجی مایل به زرد و سینه کاملا نارنجی رنگ میباشد. سر و گردن این لاشخور برخلاف دیگر کرکسها پوشیده از پر بوده و برهنه نیست که دلیل آن هم به عدم لاشه خوار بودن پرنده بازمیگردد. گردن هما نارنجی رنگ بوده و دو رشته پر سیاه به شکل دو رشته سبیل از دو سوی منقارش آویزان است. پرندگان نابالغ سر و گردنی کاملا سیاه رنگ دارند.

یکی از عادات هما در هنگام تمیز و مرتب کردن پرهای سینهاش استفاده از ترکیبات آهندار موجود در سنگهای مناطق کوهستانی است. اکسید آهن موجود در اینگونه سنگها باعث میشود تا پرهای سطح شکمی پرندگان بالغ موجود در طبیعت به نارنجی پر رنگ تمایل داشته باشد، در حالیکه پرهای سطح شکمی پرندگانی که در اسارت بزرگ میشوند بسیار روشنتر از همنوعان آزاد خود است. هما با این عمل علاوه بر از بین بردن حشرات ذرهبینی موجود در میان پرهای خود، باعث استحکام و حفاظت بیشتر از پرهای آسیب دیدهاش میشود. با این وجود اکسید آهن خاصیت عایق بودن سطح پرها را در برابر باد از بین برده و به همین دلیل هما هیچگاه شاهپرها و پرهای زیر بالهایش را به این ماده آغشته نمیکند!
نحوه تغذیه هما در میان انواع دیگر لاشخورها کاملا منحصر به فرد است. این پرنده برخلاف پسر عموهای خود هیچ گاه به محض از پا در آمدن حیوان بر سر لاشه فرود نمیآید. معمولا منتظر میماند تا سایر لاشخورها کار پاکسازی لاشه را از گوشت و پوست انجام دهند و سپس به سراغ اسکلت رها شده لاشه میآید. هما علاقه فراوانی به مغز استخوان دارد و برای به دست آوردن این ماده مقوی میبایستی قطعات بزرگ استخوان لاشه را که در کشور ما معمولا کل و بز وحشی است به تکههای کوچک قابل بلعیدن تبدیل کند. برای رسیدن به این منظور قطعات بزرگ و سنگین استخوان را به کمک چنگالها و یا نوک بزرگ خمیده اش به آسمان برده و پس از اوج گیری کامل استخوان را بر روی صفحات سنگی مناطق کوهستانی مورد علاقهاش پرتاب میکند. هر پرنده در قلمرو خود معمولا از چند منطقه مشخص پوشیده شده از صخرههای سنگی برای انداختن قطعات استخوان و تبدیل آنها به قطعات کوچکتر بهره میبرد و در مورد استخوانهای بزرگ این عمل گهگاه تا پنجاه بار نیز تکرار میشود. جالب اینجاست که حتی پرندگان رشد کرده در اسارت هم کماکان از همین روش برای شکستن استخوانها استفاده میکنند. اسید معده در این پرنده آنقدر قوی است که حتی قطعات بزرگ و تیز استخوان نیز به راحتی هضم میشوند.
اگر چه در کشور ما آمار دقیقی از تعداد و پراکنش پرندگان، به خصوص پرندگان شکاری در دست نیست، اما این باور که چند سال است هیچ کس هما را در منطقه البرز مرکزی و یا ارتفاعات دیگر البرز ندیده است نیز کاملا اشتباه است. اصولا هما پرندهای است که در ارتفاعات بسیار بالای مناطق دور افتاده کوهستانی زندگی میکند و مشاهده آن برای مردم عادی ممکن نیست. از طرف دیگر برخی خبرهای غیر کارشناسی در روزنامهها ، مجلات و سایت های مرتبط با محیط زیست باعث شده است تا تصوری غلط از وضعیت این پرنده در ایران به وجود بیاید.
هما در طی 4 سال گذشته بارها توسط علاقهمندان و کارشناسان پرندهشناسی، رکورد شده است. از جمله این موارد میتوان به مشاهدات زیر اشاره كرد:
مهندس علی ادهمی در ارتفاعات منجیل (1386). مهندس پرویز بختیاری در جاده هراز نرسیده به آمل(1383)، ارتفاعات جواهرده (1383)، جاده چالوس پل زنگوله (1383)، پارك ملی گلستان (1383). علی علی اسلام در ارتفاعات کلجاران (بین کلاردشت و عباس آباد - 1384)، ارتفاع 4600 متری منطقه کلاردشت - هنگام صعود گروه آلمانها- (1387 عکس گرفته شده پیوست میباشد). مهندس علیرضا هاشمی در منطقه حفاظت شده سرخه حصار (1387).
تمامی این مشاهدات در حالی است که هیچ هدف مشخص و برنامهریزی شدهای جهت مشاهده این گونه وجود نداشته و رکوردهای فوق کاملا اتفاقی صورت گرفته است. هما در حال حاظر جزو پرندگان ضمیمه 3 كنوانسیون سایتس (CITES) قرار دارد، بدین معنا كه سایتس خیلی روی آن تاكید ندارد. از آنجایی که وضعیت طعمههای مورد مصرف این پرنده در کوهستانهای ایران نسبتا قابل قبول استف به نظر میآید در حال حاظر تنها مورد نگران کننده، مشکل کمبود تنوع ژنتیکی در میان تعداد اندک از جمعیت این نوع لاشخور است.
از طرف دیگر عدم مشاهده هما طی چند سال گذشته در منطقه لار هم تا حدودی طبیعی به نظر میرسد. با وجود تبلیغات گسترده برای ورود مردم عادی به این منطقه و ایجاد ناامنی نشات گرفته از حضور غیر کارشناسانه گردشگران و بعضا دامداران محلی، کاملا طبیعی است که پستانداران بزرگ جثهای چون کل و بز به ارتفاعات و مناطق دور افتادهتر کوچ کرده و هما نیز در پی کمبود لاشه مجبور به جابجایی منطقهای شود.
اگر چه با توجه به وضعیت نگران کننده حفاظت از محیط زیست در کشور ما و روند غیر کارشناسانه دعوت از عموم مردم برای حضور در طبیعت، نگرانی در مورد احتمال انقراض نسل هما منطقی به نظر میآید، اما نگرانیهای بزرگتری همچون از بین رفتن زیستگاهها، نبود باور به آموزش پیش از دعوت مردم به طبیعت، و از بین رفتن جایگاه و مسایل مربوط به طبیعت در میان عامه مردم، منطقیتر به نظر میرسد.
حال بد نیست بدانید که متاسفانه حدود 30 سال است هیچ رکوردی از گونهای لاشخور ساکن در استان سیستان و بلوچستان با نام White-backed Vulture (لاشخور پشت سفید ) نشده است.
جالب است بدانیم که هما با اندازه ی 100 الی 110 سانتیمتر اغلب به عنوان بزرگترین پرنده ی زیست بوم ایران شناخته می شود....





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


یکشنبه 9 آبان 1389 :: نویسنده : دکتر منافی
نظرات ()
شنبه 22 آبان 1389 04:45 ب.ظ
دسو خوش بیت
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر